Skip to main content
Έγκυος που Απολύθηκε

Η Απόλυση Εγκύου

Συντάκτης: Αθανάσιος Ρόζου
Δημοσιεύθηκε: 27/05/2017
Επικαιροποιήθηκε: 02/03/2021

Απαγορεύεται η Απόλυση Κατά τη Διάρκεια της Εγκυμοσύνης, Ακόμη και με Άκυρη ή Ανύπαρκτη Σύμβαση Εργασίας

Η γυναίκα, λόγω του φύλου της, βρίσκεται σε μειονεκτική θέση έναντι του άνδρα στην αγορά εργασίας. Ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, οι πιθανότητες απόλυσης μίας εργαζόμενης αυξάνονται, επειδή οι εργοδότες θέλουν να απαλλαγούν από το βάρος της μισθοδοσίας, που συνοδεύεται από την παροχή μειωμένης εργασίας από την κυοφορούσα. Ευτυχώς ο νόμος περιέχει μία σειρά από προστατευτικές ρυθμίσεις, που περιορίζουν τη δυνατότητα του εργοδότη προς απόλυση μίας εγκύου και διασφαλίζουν τη θέση εργασίας της.

Η καταγγελία της σύμβασης εργασίας κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης

Σύμφωνα με το άρθρο 15 του Ν. 1483/1984, απαγορεύεται και είναι απολύτως άκυρη η καταγγελία της σχέσης εργασίας εργαζόμενης από τον εργοδότη της, τόσο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, όσο και για χρονικό διάστημα δεκαοχτώ μηνών μετά τον τοκετό, ή κατά την απουσία της για μεγαλύτερο χρόνο, λόγω ασθένειας που οφείλεται στην κύηση ή τον τοκετό.

Βάσει του ως άνω κανόνα, καθίσταται κατανοητό ότι το ελληνικό δίκαιο παρέχει αυξημένη προστασία προς την εργαζόμενη μητέρα, και μάλιστα ανεξάρτητα από τη γνώση της εγκυμοσύνης από τον εργοδότη (ΜΠΡ ΑΘ 807/2008).

Μία έγκυος απολυμένη

Η απόλυση εγκύου με άκυρη σύμβαση εργασίας

Ακόμα δε, και στην περίπτωση που υφίσταται άκυρη σχέση εργασίας, απαγορεύεται η απόλυση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, καθώς αναγνωρίζεται η απλή σχέση εργασίας ανεξάρτητα από το κύρος της σύμβασης (ΕΦ ΠΑΤΡ 352/1006). Σύμφωνα με τον Άρειο Πάγο (ΑΠ 892/2003), ο νόμος σκοπίμως αναφέρεται σε «σχέση εργασίας» και όχι σε σύμβαση εργασίας, προκειμένου να επεκτείνει την προστασία της εγκυμοσύνης, και στις γυναίκες που εργάζονται με άκυρη σύμβαση εργασίας, ή χωρίς καν να έχει προηγηθεί η σύναψη σύμβασης. Έτσι, διασφαλίζεται η θέση εργασίας της εγκύου κατά τη διάρκεια της αποχής της από την εργασία.

Η έγκυος, που εργαζόταν βάσει άκυρης σύμβασης εργασίας, δικαιούται αποζημίωση απόλυσης και αποδοχές υπερημερίας. Η εργασιακή σχέση, παρότι άκυρη, παραμένει ενεργός, και ο εργοδότης καθίσταται υπερήμερος. Αυτό δεν συμβαίνει στις υπόλοιπες περιπτώσεις λύσης μίας άκυρης σύμβασης εργασίας, στις οποίες ο απολυόμενος δικαιούται μόνο τη νόμιμη αποζημίωση.

Η έγκυος προστατεύεται ακόμα και στην περίπτωση που το έμβρυο γεννηθεί νεκρό ή αποβιώσει λίγο μετά τον τοκετό (ΑΠ 1362/2009).

Η απόλυση εγκύου για σπουδαίο λόγο

Ο ανωτέρω κανόνας δεν είναι απόλυτος. Ο νόμος δίνει το δικαίωμα στον εργοδότη να απολύσει την έγκυο για σπουδαίο λόγο. Εντούτοις, ο σπουδαίος λόγος είναι μια αόριστη νομική έννοια, τα όρια της οποίας καθορίζονται στην εκάστοτε περίπτωση από το Δικαστήριο. Σπουδαίο λόγο αποτελεί κάθε περιστατικό που κατ’ αντικειμενική κρίση καθιστά αδύνατη τη συνέχιση της εργασιακής σχέσης από τον εργοδότη. Ενδεικτικά, σπουδαίοι λόγοι σύμφωνα με τη νομολογία θεωρούνται η μη υπακοή στις οδηγίες του εργοδότη, η ουσιώδης παράβαση των συμβατικών υποχρεώσεων της εργαζόμενης με αποτέλεσμα τη βλάβη στον εργοδότη, καθώς και η διακοπή λειτουργίας της εργοδότριας επιχείρησης. Δεν θεωρείται σπουδαίος λόγος η μείωση της απόδοσης της εργαζόμενης που οφείλεται στην εγκυμοσύνη (ΕΦ ΘΕΣ 342/2015). Επιπροσθέτως, σύμφωνα με το άρθρο 10 του π.δ. 176/1997, ο εργοδότης, που απολύει έγκυο για σπουδαίο λόγο, οφείλει να αιτιολογήσει την καταγγελία της σύμβασης εργασίας της γραπτώς και να ενημερώσει τις αρμόδιες υπηρεσίες επιθεώρησης εργασίας των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων.

Μία έγκυος εργαζόμενη

Ο χρόνος καταγγελίας της σύμβασης εργασίας

Ως χρόνος καταγγελίας της σύμβασης εργασίας θεωρείται η προειδοποίηση της απόλυσης και όχι η ίδια η καταγγελία! Ως εκ τούτου, αν η προειδοποίηση της απόλυσης κοινοποιηθεί στην εργαζόμενη πριν την έναρξη της εγκυμοσύνης αλλά η καταγγελία της σύμβασης επέλθει κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, η απόλυση είναι καθ’ όλα νόμιμη, εφόσον καθοριστικό σημείο είναι μόνο αυτό της προειδοποίησης.

Η απόλυση εγκύου με σύμβαση εργασίας ορισμένου χρόνου

Η έγκυος εργαζόμενη σε σχέση εργασίας ορισμένου χρόνου απολαμβάνει πολύ λιγότερη προστασία σε σχέση με την εργαζόμενη σε σχέση εργασίας αορίστου χρόνου. Ειδικότερα, εάν η εργαζόμενη απασχολείται με σύμβαση εργασίας ορισμένου χρόνου, η απαγόρευση απόλυσης διαρκεί όσο και η σύμβαση εργασίας και δεν δύναται να παραταθεί πέραν του χρόνου λήξης της σύμβασης.

Δικαιώματα απολυμένης εγκύου

Η εργαζόμενη που απολύθηκε κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ή εντός δεκαοκτώ μηνών μετά τον τοκετό μπορεί να ασκήσει αγωγή λόγω άκυρης απόλυσης, με την οποία θα αξιώνει την ακυρότητα της απόλυσης, την επανατοποθέτησή της στη θέση εργασίας της και τις αποδοχές υπερημερίας, καθώς η εργασιακή σχέση θεωρείται ισχύουσα. Η εν λόγω αγωγή υπόκειται σε τρίμηνη προθεσμία από τη λύση της σχέσης εργασίας, ενώ νομολογιακά υποστηρίζεται ότι η προθεσμία ξεκινάει από την ανακοίνωση της απόλυσης με οποιονδήποτε τρόπο και όχι απαραίτητα από την κοινοποίηση της έγγραφης καταγγελίας της σύμβασης εργασίας (ΑΠ 197/2009).

Συμπερασματικά, η χώρα μας διατηρεί ένα στοιχειώδες επίπεδο προστασίας της μητρότητας προστατεύοντάς την έγκυο από την απόλυση, προβλέποντας όμως παράλληλα την εξαίρεση του «σπουδαίου λόγου», ο οποίος ορισμένες φορές δύναται να χρησιμοποιηθεί από τον εργοδότη καταχρηστικά.

Το δικηγορικό μας γραφείο διαθέτει μεγάλη εμπειρία στο χειρισμό υποθέσεων εργατικού δικαίου. Η προστασία της μητρότητας στον εργασιακό χώρο και η διατήρηση της θέσης εργασίας στην εγκυμοσύνη δεν είναι αυτονόητες. Τουναντίον, η απόλυση λόγω εγκυμοσύνης είναι ένα φαινόμενο, που απαντάται συχνά. Αν έχετε υποστεί ή φοβάστε απώλεια της εργασίας σας για τους ως άνω λόγους, μη διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μας για να δώσουμε λύση στο πρόβλημά σας.