5721/2013 ΜΠρΠειραιά: Η αποποίηση κληρονομιάς πρέπει να αφορά την συγκεκριμένη επαγωγή και δεν μπορεί να είναι γενική. Η κατά προσαύξηση μερίδα δεν συνιστά ιδιαίτερη κληρονομική μερίδα και δεν επιδέχεται ιδιαίτερη αποποίηση.

Divider

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του την 20η Σεπτεμβρίου 2013 για να δικάσει την υπόθεση με αντικείμενο την παροχή άδειας για αποποίηση κληρονομιάς που επήχθη σε ανήλικο:

Των αιτούντων: 1) ................., και 2) ................., κατοίκων Πειραιά (οδός ................., αριθμ. ...), οι οποίοι ενεργούν για λογαριασμό της ανήλικης θυγατέρας τους, ................., ως ασκούντες από κοινού τη γονική αυτής μέριμνα και παραστάθηκαν στο ακροατήριο δια της πληρεξούσιας δικηγόρου τους ..............

Οι αιτούντες ζητούν να γίνει δεκτή η από 21-02-2013 αίτηση τους, που κατατέθηκε στην Γραμματεία αυτού του Δικαστηρίου με αριθμό κατάθεσης ............/21-02-2013, προσδιορίστηκε για να συζητηθεί κατά την δικάσιμο που αναγράφεται στην αρχή της παρούσας και εγγράφηκε στο πινάκιο.

Κατά την συζήτηση της υπόθεσης, η πληρεξούσια δικηγόρος των αιτούντων ανέπτυξε τους ισχυρισμούς τους και ζήτησε να γίνουν δεκτά όσα αναφέρονται στα πρακτικά και στις έγγραφες προτάσεις που κατέθεσε.

ΑΦΟΥ ΜΕΛΕΤΗΣΕ ΤΗ ΔΙΚΟΓΡΑΦΙΑ ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΝΟΜΟ

Από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 1710, 1711, 1846, 1847, 1848, 1854 και 1856 ΑΚ συνάγονται τα ακόλουθα: α) κατά τον χρόνο του θανάτου προσώπου η περιουσία του επάγεται αυτοδικαίως στους κληρονόμους του, οι οποίοι μπορούν να την αποποιηθούν μέσα σε προθεσμία τεσσάρων μηνών, που αρχίζει από τότε που έμαβαν την επαγωγή και το λόγο της, β) η αποποίηση αυτή γίνεται με δήλωση στη γραμματεία του δικαστηρίου της κληρονομιάς (άρθρο 812 ΚΠολΔ), γ) αν ο κληρονόμος αποποιηθεί την κληρονομιά, η επαγωγή σε εκείνον που αποποιήθηκε θεωρείται ότι δεν έγινε και στην περίπτωση αυτή επάγεται σε εκείνον που θα είχε κληθεί, αν αυτός που αποποιήθηκε δεν ζούσε κατά το χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου. Στην τελευταία αυτή περίπτωση η προθεσμία των τεσσάρων μηνών αρχίζει από την γνώση της αποποίησης του προηγούμενου και της εξαιτίας αυτής κλήσης του κληρονόμου. Η προθεσμία της αποποίησης τρέχει, εφόσον ο νόμος δεν διακρίνει, και κατά προσώπων ανίκανων προς δικαιοπραξία, όμως αυτή αναστέλλεται, κατά την ρητή διατύπωση του άρθρου 1847 παρ. 3 ΑΚ, για τους ίδιους λόγους που αναστέλλεται και η παραγραφή με ανάλογη εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 255 και 258 ΑΚ. Εξάλλου, όπως προκύπτει από τις διατάξεις των άρθρων 1526, 1625 περ. 1 ΑΚ και 797 ΚΠολΔ, για την αποποίηση κληρονομίας για λογαριασμό ανηλίκου, πρέπει να υποβληθεί στο αρμόδιο Δικαστήριο αίτηση από τους ασκούντες την γονική αυτού μέριμνα γονείς και να χορηγηθεί η σχετική άδεια. Κατά τον χρόνο τούτο, δηλαδή από την υποβολή της αίτησης για την παροχή άδειας για αποποίηση κληρονομίας, που γίνεται για λογαριασμό ανηλίκου και μέχρι την δημοσίευση της σχετικής απόφασης αναστέλλεται, κατ' άρθρο 255 εδ. α' ΑΚ, η προθεσμία προς αποποίηση λόγω ανωτέρας βίας, αφού η αποποίηση της κληρονομίας που θα γίνει από τους ασκούντες την γονική μέριμνα γονείς, εξαρτάται από γεγονός που δεν μπορεί να αποτραπεί ακόμη, και με την λήψη μέτρων άκρας επιμέλειας και δη από την παροχή άδειας εκ μέρους του δικαστηρίου (Βλ. ΑΠ 338/2004 ΤΝΠ NOMOS). Περαιτέρω, τα γεγονότα της γνώσης της επαγωγής με την έννοια της βάσιμης πληροφόρησης της ύπαρξης των πραγματικών και νομικών προϋποθέσεων, η συνδρομή των οποίων επιφέρει την αυτοδίκαιη κτήση της κληρονομίας και, αθροιστικά, του λόγου της επαγωγής - δηλαδή της κλήσης εκ διαθήκης ή εκ του νόμου ως εξ αδιαθέτου κληρονόμος - ερευνώνται αν συντρέχουν στο πρόσωπο του εκπροσωπούντος τον ανίκανο. Τέλος, αντικείμενο της αποποίησης είναι η επαγωγή της κληρονομιάς από ορισμένο λόγο, η δε αποποίηση πρέπει να αφορά την συγκεκριμένη επαγωγή, να μην είναι δηλαδή γενική (Βλ. Γεωργιάδη Απόστολου, Κληρονομικό Δίκαιο, Εκδόσεις Σάκκουλα 2010, § 39, σελ 661), ενώ κατά την άποψη που υιοθετεί το παρόν Δικαστήριο, η κατά προσαύξηση μερίδα δεν συνιστά ιδιαίτερη κληρονομική μερίδα και δεν έχει αυτοτέλεια σε σχέση με την αρχική μερίδα του ωφελούμενου, με βασική συνέπεια αυτή να μην επιδέχεται ιδιαίτερη αποποίηση, αλλά τυχόν αποποίηση της αρχικής μερίδας να ενεργεί και για αυτήν (Βλ. Γεωργιάδη Απόστολου, ό.π., § 30 σελ 482).

Στην προκείμενη περίπτωση, οι αιτούντες με την κρινόμενη αίτησή τους και υπό την ιδιότητά τους ως ασκούντες από κοινού τη γονική μέριμνα της ανήλικης θυγατέρας τους, ................., ζητούν, κατ' εκτίμηση του αιτήματός τους, να τους παρασχεθεί από το Δικαστήριο η άδεια να προβούν για λογαριασμό της σε γενική αποποίηση ως προς κάθε λόγο επαγωγής, καθώς και ως προς κάθε κατά προσαύξηση μερίδα της κληρονομίας του ................., πατέρα της πρώτης των αιτούντων και πάππου της ανήλικης από την μητρική γραμμή, ο οποίος απεβίωσε την 19-10-2012 δίχως να αφήσει διαθήκη, για τον λόγο ότι η άδεια αυτή είναι αναγκαία και ωφέλιμη για την διοίκηση της περιουσίας της ανήλικης. Με αυτό το περιεχόμενο και αίτημα, η κρινόμενη αίτηση αρμόδια καθ' ύλην και κατά τόπο (άρθρα 740 παρ. 1 ΚΠολΔ όπως ίσχυε κατά τον χρόνο άσκησης της αίτησης, 797 ΚΠολΔ και 56 παρ. 1 εδ. α' ΑΚ) εισάγεται για να συζητηθεί ενώπιον αυτού του Δικαστηρίου, κατά την διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας (άρθρα 739 έως 781 ΚΠολΔ). Η αίτηση είναι νόμιμη, στηριζόμενη στις διατάξεις των άρθρων 127 (εξ αντιδ.), 130, 1510 παρ. 1, 1511, 1526, 1528, 1625 αρ. 1, 1630, 1710, 1846, 1847 παρ. 1 εδ. α' και παρ. 3 σε συνδ. με 214 και 255, 1813, 1856 ΑΚ και 62, 64 αρ. 1 ΚΠολΔ, μόνο κατά το σκέλος που ζητείται με αυτήν η άδεια για αποποίηση με λόγο επαγωγής την εξ αδιαθέτου διαδοχή, καθώς οι αιτούντες εκθέτουν ότι ο κληρονομούμενος δεν άφησε διαθήκη κατά τον χρόνο θανάτου του, η δε αποποίηση δεν δύναται να είναι γενική, σύμφωνα με την νομική σκέψη που προηγήθηκε. Εξάλλου, μη νόμιμο είναι και το αίτημα να χορηγηθεί άδεια για αποποίηση ως προς την κατά προσαύξηση μερίδα που τυχόν θα περιέλθει στην ανήλικη, καθώς αυτή δεν επιδέχεται ιδιαίτερη αποποίηση, σύμφωνα με την νομική σκέψη που προηγήθηκε. Συνεπώς, με δεδομένο ότι έχει τηρηθεί η προβλεπόμενη στο άρθρο 748 παρ. 2 και 4 ΚΠολΔ προδικασία, με την νομότυπη και εμπρόθεσμη επίδοση αντιγράφου της αίτησης στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Πειραιώς (Βλ. την υπ' αριθμ. 9720 Γ'/27-02-2013 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Πειραιώς, .................), πρέπει η κρινόμενη αίτηση κατά το σκέλος που κρίθηκε νόμιμη να ερευνηθεί περαιτέρω και ως προς την ουσιαστική της βασιμότητα.

Από την ένορκη εξέταση στο ακροατήριο της μάρτυρα των αιτούντων, η οποία περιέχεται στα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης αυτού του Δικαστηρίου και από όλα τα έγγραφα που οι αιτούντες νόμιμα προσκομίζουν με επίκληση, μερικά από τα οποία μνημονεύονται ειδικότερα στη συνέχεια, χωρίς, ωστόσο, να παραλείπεται κανένα κατά την ουσιαστική εκτίμηση της υπόθεσης, αποδεικνύονται τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: Οι αιτούντες ασκούν από κοινού την γονική μέριμνα της ανήλικης θυγατέρας τους ................., η οποία γεννήθηκε την 11-10-1996. Την 19-10-2012 απεβίωσε στον Πειραιά ο ................. (Βλ. την υπ' αριθμ. 297/2012 ληξιαρχική πράξη θανάτου, η οποία συντάχθηκε από την Ληξίαρχο της Δημοτικής Ενότητας Σαλαμίνας, ................. και καταχωρήθηκε στον Τόμο 4°, Έτους 2012), χωρίς να αφήσει διαθήκη (βλ. το υπ' αριθμ. 708/31-01-2013 πιστοποιητικό μη δημοσίευσης διαθήκης, το οποίο συντάχθηκε από την Γραμματέα αυτού του Πρωτοδικείου). Ο θανών κατέλιπε κατά τον χρόνο θανάτου του ως μόνους πλησιέστερους συγγενείς και εξ αδιαθέτου κληρονόμους του, την σύζυγό του από τον δεύτερο γάμο του, ................., τα ανήλικα τέκνα τους: α) ................., β) ................., γ) ................., καθώς και τα ενήλικα τέκνα του από τον πρώτο γάμο του με την .................: α) ................. (πρώτη των αιτούντων), και β) ................. (Βλ. το υπ' αριθμ. πρωτ. 33395/29-11-2012 πιστοποιητικό πλησιέστερων συγγενών του Γραφείου Δημοτολογίου Δήμου Σαλαμίνος). Η πρώτη των αιτούντων - θυγατέρα του θανόντος αποποιήθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα την επαχθείσα σε αυτήν κληρονομιά (Βλ. την υπ' αριθμ. πρωτ. ...../31-10- 2012 δήλωση αποποίησης κληρονομιάς ενώπιον του Γραμματέα αυτού του Πρωτοδικείου). Μετά την ως άνω αποποίηση, η επαγωγή της κληρονομίας προς αυτήν θεωρείται ως μη γενομένη, επήλθε διαδοχή κατά ρίζες και η κληρονομική της μερίδα επήχθη στα τέκνα της, ................., ................. και ................. (Βλ. το υπ' αριθμ. πρωτ. 69529/30-11-2012 πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης του Τμήματος Εκδοσης Πιστοποιητικών Δήμου Πειραιά). Ωστόσο, με δεδομένο ότι τα παραπάνω ενήλικα τέκνα των αιτούντων, ................. και ................., αποποιήθηκαν νόμιμα και εμπρόθεσμα την επαχθείσα σε αυτούς κληρονομική μερίδα της πρώτης των αιτούντων στην οποία υπεισήλθαν με την διαδοχή κατά ρίζες (Βλ. την υπ' αριθμ. πρωτ. ....../20-12-2012 δήλωση αποποίησης κληρονομιάς ενώπιον του Γραμματέα αυτού του Πρωτοδικείου), η κληρονομική μερίδα τους περιήλθε στην ομόρριζη ανήλικη αδελφή τους. Η ανήλικη θυγατέρα των αιτούντων στερείται την αναγκαία δικαιοπρακτική ικανότητα προκειμένου να αποποιηθεί την επαχθείσα σε αυτήν κληρονομιά, η προθεσμία αποποίησης της οποίας ξεκίνησε την επομένη της ημερομηνίας αποποίησης από την μητέρα της (01-11-2012) και έχει ανασταλεί ήδη από την 21-02-2013 (ημεροχρονολογία κατάθεσης της κρινόμενης αίτησης) και μέχρι την έκδοση οριστικής αποφάσεως επ' αυτής, καθώς χωρίς την άδεια του Δικαστηρίου δεν δύνανται να την αποποιηθούν για λογαριασμό της οι αιτούντες γονείς της, που ασκούν από κοινού την γονική αυτής μέριμνα, η γνώση δε περί της επαγωγής (θάνατος του πάππου της) και του λόγου αυτής (αφενός η συγγενική της σχέση με τον αποβιώσαντα, αφετέρου η επακολουθήσασα αποποίηση της μητέρας της), κρίνεται στο πρόσωπο των νομίμων αντιπροσώπων της, ήτοι των αιτούντων γονέων της. Εξάλλου, αποδείχθηκε ότι η κληρονομιά του αποβιώσαντος εμφανίζει παθητικό, το οποίο ανέρχεται στο συνολικό ποσό των 19.414,33 ευρώ και συνίσταται: α) σε οφειλή προς την ΔΟΥ Σαλαμίνας ποσού 916,22 ευρώ (Βλ. την υπ' αριθμ. πρωτ. 1281/04-02-2013 βεβαίωση της ΔΟΥ Σαλαμίνας), β) σε οφειλή προς την Τράπεζα ................., από σύμβαση δανείου δυνάμει της υπ' αριθμ. ................. σύμβασης ύψους 7.500 με χρεωστικό υπόλοιπο ποσού 8.898,04 ευρώ, γ) σε οφειλή προς την παραπάνω Τράπεζα από σύμβαση δανείου δυνάμει της υπ' αριθμ. ................. σύμβασης ύψους 1.500 με χρεωστικό υπόλοιπο ποσού 2.668,58 ευρώ, δ) σε οφειλή προς την παραπάνω Τράπεζα από σύμβαση χορήγησης της υπ' αριθμ. ................. πιστωτικής κάρτας ................. με χρεωστικό υπόλοιπο ποσού 5.406,90 ευρώ και, ε) σε οφειλή προς την παραπάνω Τράπεζα από σύμβαση χορήγησης της υπ' αριθμ. ................. πιστωτικής κάρτας ................. με χρεωστικό υπόλοιπο ποσού 1.524,59 ευρώ (για τις υπό στοιχ. β-ε οφειλές βλ. την από 04-03-2013 και υπ' αριθμ. πρωτ. ................. ενημέρωση οφειλής, η οποία εκδόθηκε από την Υποδιεύθυνση Υποστήριξης Τραπεζικών Εργασιών της παραπάνω Τράπεζας). Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι ο θανών κατά τον χρόνο θανάτου του ήταν συγκύριος κατά ποσοστό 1/6 εξ αδιαιρέτου στα ακόλουθα ακίνητα σε οικοδομή που ανεγέρθηκε το έτος 1985, επί της οδού ................., αριθμ. ... στην νήσο Κω νομού Δωδεκανήσων: α) ένα ακίνητο ισογείου επιφάνειας 25 τ.μ., β) ένα ακίνητο ισογείου επιφάνειας 28 τ.μ., γ)ένα ακίνητο 1ου ορόφου επιφάνειας 52 τ.μ., γ)ένα δώμα 5ου ορόφου επιφάνειας 12 τ.μ.. Επίσης, ο θανών κατά τον χρόνο θανάτου του ήταν συγκύριος σε ποσοστό 1/6 εξ αδιαιρέτου σε ένα ακίνητο ισογείου επί της οδού ................., αριθμ. ... στην νήσο Κω νομού Δωδεκανήσων. Περαιτέρω, ο θανών ήταν συγκύριος κατά το προαναφερόμενο ποσοστό, σε ένα ακίνητο επιφάνειας 54 τμ στον 2° όροφο οικοδομής επί της οδού ................., αριθμ. ... στον Δήμο Πειραιώς, καθώς και σε ένα οικόπεδο έκτασης 250 τμ στη θέση ................. στην Σαλαμίνα Αττικής (ως προς το ποσοστό συγκυριότητας του αποβιώσαντος στα παραπάνω ακίνητα βλ. τα υπ' αριθμ. 8 και 9 πιστοποιητικά για το κληρονομικό δικαίωμα του, τα οποία εκδόθηκαν από την Γραμματέα του Πρωτοδικείου Κω δυνάμει της υπ' αριθμ. 115/2004 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κω, βλ. επίσης προσκομιζόμενα αντίγραφα μερίδας του Κτηματολογικού Γραφείου Κω/Λέρου σε συνδυασμό με το με ημεροχρονολογία έκδοσης 08-06- 2012 προσκομιζόμενο εκκαθαριστικό σημείωμα ενιαίου τέλους ακινήτων). Λαμβάνοντας υπόψη την αντικειμενική αξία του ποσοστού συνιδιοκτησίας του αποβιώσαντος στα παραπάνω ακίνητα, η οποία δεν υπερβαίνει το ποσό των 35.000 ευρώ (βλ. προσκομιζόμενα φύλλα υπολογισμού αξίας ακινήτου), την εμπορική τους αξία, η οποία υπολείπεται σε σημαντικό βαθμό της αντικειμενικής, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι τα παραπάνω περιουσιακά στοιχεία δεν μπορούν ευχερώς να ρευστοποιηθούν, καθώς, σύμφωνα με την κατάθεση της μάρτυρα στο ακροατήριο εκκρεμούν δικαστικές διαμάχες μεταξύ των συγκυρίων, καθίσταται σαφές ότι τα παραπάνω περιουσιακά στοιχεία δεν επαρκούν για να καλύψουν το παθητικό της κληρονομιάς. Προκύπτει, συνεπώς, ότι καθίσταται εξαιρετικά δυσχερής η εκποίηση των παραπάνω περιουσιακών στοιχείων, η οποία ακόμη και αν επιτευχθεί, δεν επαρκεί για να καλυφθεί το παθητικό της κληρονομίας. Η κρίση αυτή του Δικαστηρίου ενισχύεται από το γεγονός ότι, εκτός από την πρώτη των αιτούντων, ................., προέβησαν σε δήλωση αποποίησης κληρονομιάς και όλοι οι λοιποί εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του αποβιώσαντος στην πρώτη τάξη. Ειδικότερα, την επαχθείσα σε αυτούς κληρονομιά αποποιήθηκαν η σύζυγος του αποβιώσαντος, ................. (Βλ την υπ' αριθμ. .../23-01-2013 δήλωση αποποίησης κληρονομίας ενώπιον του Γραμματέα αυτού του Πρωτοδικείου), ο ενήλικος υιός του από τον πρώτο του γάμο, ................. (Βλ. την υπ' αριθμ. 118/2013 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αλεξανδρούπολης, από την οποία προκύπτει ότι αυτός αποποιήθηκε δυνάμει της υπ' αριθμ. ...../03-11-2012 δήλωσης αποποίησης κληρονομίας ενώπιον του Γραμματέα αυτού του Πρωτοδικείου), ενώ εκκρεμούν δηλώσεις αποποίησης και για λογαριασμό των ανηλίκων τέκνων του αποβιώσαντος, καθώς έχει ήδη εκδοθεί η υπ' αριθμ. 8/2013 απόφαση του Ειρηνοδικείου Σαλαμίνας, η οποία παρέχει την άδεια στην μητέρα να προβεί σε δήλωση αποποίησης για λογαριασμό των ανήλικων τέκνων της, ................., ................. και .................. Συνεπώς, η αποδοχή της επαχθείσας κληρονομίας στην παραπάνω ανήλικη, ακόμα και με το ευεργέτημα της απογραφής, κρίνεται άσκοπη και μη συνάδουσα προς το συμφέρον της, με αποτέλεσμα να συντρέχει περίπτωση προφανούς ωφέλειας της, αν παρασχεθεί η άδεια στους αιτούντες γονείς της να την αποποιηθούν για λογαριασμό της. Πρέπει, επομένως, η κρινόμενη αίτηση να γίνει δεκτή και ως ουσιαστικά βάσιμη, σύμφωνα με όσα ειδικότερα ορίζονται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ ό,τι κρίθηκε απορριπτέο.

ΔΕΧΕΤΑΙ κατά τα λοιπά την αίτηση.

ΠΑΡΕΧΕΙ την άδεια στους αιτούντες: 1) ................., και 2) ................., κατοίκους Πειραιά (οδός ................., αριθμ. ...), ως ασκούντες από κοινού τη γονική μέριμνα της ανήλικης θυγατέρας τους, ................., να προβούν, για λογαριασμό και στο όνομα της τελευταίας, σε δήλωση αποποίησης της εξ αδιαθέτου κληρονομιάς του ................., ο οποίος απεβίωσε στον Πειραιά την 19-10-2012.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίστηκε και δημοσιεύθηκε στον Πειραιά σε έκτακτη δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του την 7-11-2013.

Ρόζου και Συνεργάτες | Δικηγορικό Γραφείο

Εδρεύουμε στη Θεσσαλονίκη και εξυπηρετούμε στην ευρύτερη περιοχή της Μακεδονίας και στην Αθήνα. Η υπηρεσία Συναινετικού Διαζυγίου παρέχεται πανελλαδικά.