Η ιστορία της Παγκόσμιας Οικονομικής Κρίσης
| 30 Οκτώβριος 2008
Η Οικονομική ύφεση που έχει ξεσπάσει στον πλανήτη ξεκίνησε-οφείλεται στην Αμερική(USA). Το γεγονός ότι η αμερικανική οικονομία διανύει περίοδο ισχνών αγελάδων είναι ένα γεγονός γνωστό σε όλους τους μεγάλους οικονομικούς αναλυτές, εδώ και πολλά χρόνια.
Για την άσχημη κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει η Αμερικάνικη οικονομία, ευθύνεται κατά κύριο λόγο το τεράστιο έλλειμμα ισοζυγίου πληρωμών. Η Αμερική, αν και είναι η 1η σε απόλυτη αξία εξαγωγική χώρα του κόσμου, οι εισαγωγές της είναι διπλάσιες από τις εξαγωγές. Σημειωτέον ότι στην Ελλάδα το αντίστοιχο έλλειμμα είναι 3 προς 1 περίπου(!), όμως η εισροή κεφαλαίων από την Ευρωπαϊκή Ένωση δεν αφήνει τα πράγματα να χειροτερέψουν.
Για να γίνει κατανοητό το πόσο άσχημο είναι το τεράστιο αμερικανικό έλλειμμα ισοζυγίου πληρωμών, σκεφτείτε μία οικογένεια όπου τα έξοδά της είναι διπλάσια από τα έσοδα της. Αρχικά θα ξοδέψει τα χρήματα που έχει στην άκρη, μετά θα πάρει δάνειο από κάποια τράπεζα ή από φίλους και συγγενείς, θα υποθηκεύσει το σπίτι της κ.ο.κ. Ενδεχομένως η οικογένεια να ζήσει στην πολυτέλεια για πολλά χρόνια με τον τρόπο αυτό, αλλά κάποια μέρα -ξαφνικά- θα τελειώσει η καλή ζωή που βασίστηκε σε δανεικά και η πτώση θα είναι γρήγορη και άσχημη!
Αυτήν ακριβώς την πτώση φοβάται και η Αμερική, αφού και η ιστορία μας διδάσκει ότι οι αυτοκρατορίες του παρελθόντος καταστράφηκαν κατά κύριο λόγο είτε λόγω επιδρομών από πιο δυνατούς στρατιωτικά λαούς, είτε μετά από οικονομική πτώση, είτε από το συνδυασμό των δύο αυτών παραγόντων. Αν λοιπόν σήμερα η Αμερική δεν έχει λόγο να φοβάται τον πρώτο λόγο της πτώσης, δεδομένου ότι είναι πρωτοπόρος στην τεχνολογία και σε οπλικά συστήματα, σίγουρα έχει λόγο να φοβάται τον δεύτερο.
Όπως η παραπάνω οικογένεια, έτσι και η Αμερική και οι Αμερικάνοι πολίτες ζουν εδώ και πολλά χρόνια στην πολυτέλεια με δανεικά. Το Κράτος πλήρωνε για την πολυτέλεια αυτή είτε κόβοντας περισσότερα δολάρια είτε πουλώντας ομόλογα. Τα τελευταία όμως χρόνια, οι χώρες που έχουν μαζέψει βουνά ολόκληρα από δολάρια (Ντουμπάι και Άραβες γενικά, Κίνα και άλλες ασιατικές χώρες) διαβλέποντας την επερχόμενη οικονομική πτώση των Η.Π.Α., άρχισαν να αναρωτιούνται μήπως ξυπνήσουν κάποια μέρα και τα όσα τόσα δολάρια έχουν μαζέψει στα τεράστια θησαυροφυλάκια τους δεν αξίζουν τίποτα. Τόσο το Ντουμπάι όσο και η Κίνα, ως αντίδοτο, είτε δημιούργησαν κρατικές επιχειρήσεις, οι οποίες έχουν ως σκοπό να ξοδέψουν τα τεράστια αποθέματα σε δολάρια και οι οποίες προβαίνουν σε τεράστιες επενδύσεις μέσα στο κράτος τους ώστε να το αναμορφώσουν, είτε αγοράζουν καλές εταιρίες ανά τον κόσμο (τράπεζες, λιμάνια, εταιρίες τηλεφωνίας κ.ο.κ.).
Η μετατροπή των δολαρίων σε ευρώ ήταν άλλος ένας τρόπος για να τα ξεφορτωθούν, αλλά όλα αυτά έπρεπε να γίνουν με μέτρο, αφού όσο ξόδευαν τα δολάρια τόσο συνέβαλαν στην περαιτέρω πτώση του. Από την άλλη, συνεχίζοντας να πουλούν στην Αμερική, οι μεν Άραβες πετρέλαιο, οι δε Ασιάτες γενικά αγαθά, συνέχιζαν να λαμβάνουν πίσω δολάρια.
Φαύλος κύκλος δηλαδή, στον οποίο διέξοδο βρήκαν στο απλό εξής μέτρο: Να ξοδεύουν τουλάχιστον περισσότερα δολάρια από όσα έπαιρναν από την Αμερική, για να μην πέσει απότομα το δολάριο και εξανεμιστούν και τα δικά τους δολάρια που είχαν στα θησαυροφυλάκιά τους.
Μέχρι τον Ιανουάριο του 2008 που άρχισε η «παγκόσμια ύφεση» το δολάριο έχανε 50% σε αξία. Δηλαδή, οι χώρες που κατείχαν δολάρια, ήταν σαν να είχαν χάσει τα μισά από εκείνα που παρέμεναν στα θησαυροφυλάκιά τους.
Στην Αμερική τώρα, εδώ και λίγα χρόνια, οι τράπεζες είχαν αρχίσει να δανείζουν πολύ εύκολα, όποιον ήθελε να αγοράσει σπίτι και μάλιστα με σχεδόν καμία εγγύηση από πλευράς δανειοληπτών. Επιπλέον το ποσό του δανείου ήταν αρκετά μεγαλύτερο από την αγοραία τιμή του ακινήτου, ώστε οι πολίτες εκτός από το μεγάλο σπίτι που σίγουρα δεν θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν μόνο από τη δική τους εργασία, να μπορούν να αγοράσουν και το αυτοκινητάκι τους ή άλλα αγαθά, ώστε να δελεαστούν να πάρουν δάνειο. Και ποιος άραγε δεν θα το έπραττε αυτό;
Τα δάνεια αυτά τα πακέταραν οι Αμερικάνικες τράπεζες (Lehman brothers και Citibank ήταν από τους πρωτεργάτες του εγχειρήματος) και τα μετέτρεπαν σε ομόλογα τα οποία στη συνέχεια πουλούσαν στις ευρωπαϊκές κυρίως τράπεζες αλλά και σε όλες τις τράπεζες του κόσμου γενικά. Με τα λεφτά που έπαιρναν έδιναν στη συνέχεια περισσότερα δάνεια κ.ο.κ. Όλοι ήταν ευχαριστημένοι. Οι Αμερικανοί πολίτες είχαν πολύ καλά σπίτια και ρευστό για τις άμεσες ανάγκες, οι Αμερικάνικες τράπεζες έβγαζαν τις προμήθειες τους τόσο από τους δανειολήπτες όσο και από την πώληση των ομολόγων και οι ξένες τράπεζες είχαν να λαμβάνουν από την εξαργύρωση των ομολόγων τους εκτός του κεφαλαίου τους και τους δεδουλευμένους τόκους, που ήταν αρκετά υψηλοί.
Με δεδομένο ότι οι τιμές των σπιτιών πάντα ανέβαιναν τα τελευταία χρόνια στην Αμερική, τα ομόλογα αυτά, που το καθένα αντιπροσώπευε ένα μεγάλο αριθμό στεγαστικών δανείων φάνταζε πολύ ασφαλές. Επιπλέον, οι Αμερικάνικες τράπεζες τα παρουσίαζαν ως προϊόντα εγγυημένα αφού τα είχαν ασφαλισμένα σε Αμερικάνικες ασφαλιστικές εταιρίες.
Το σύστημα αυτό άρχισε να τρίζει, όταν άρχισαν να πέφτουν οι τιμές των σπιτιών στην Αμερική, αφού με την τεράστια εισροή χρημάτων στο σύστημα από όλο τον κόσμο οι εργολαβικές εταιρίες έχτιζαν όλο και περισσότερα σπίτια που σιγά σιγά άρχισαν να μένουν αδιάθετα, παρά τα όσα δέλεαρ υπέρ του Αμερικανού καταναλωτή. Το γεγονός ότι οι τιμές των σπιτιών άρχισαν να πέφτουν, σε συνδυασμό και με το πραγματικό γεγονός ότι πολλά σπίτια έμεναν αδιάθετα πλέον, θορύβησε κάποιες ξένες τράπεζες, που άρχισαν σιγά-σιγά να σκέφτονται την αποεπένδυσή τους από τα Αμερικάνικα στεγαστικά ομόλογα.
Χαρακτηριστικά αναφέρω το ότι το Ελληνικό Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο είχε επενδύσει στα εν λόγω ομόλογα περί τα 650εκ. ευρώ και μετά από παρέμβαση της Τράπεζας της Ελλάδος άρχισε να μειώνει την έκθεση του στα προϊόντα αυτά, με αποτέλεσμα όταν έσκασε η βόμβα των Αμερικάνικων στεγαστικών ομολόγων, να βρεθεί να κατέχει ομόλογα αξίας περί τα 360εκ. ευρώ. Ευτυχώς οι λοιπές Ελληνικές τράπεζες ελάχιστα είχαν εκτεθεί στα εν λόγω ομόλογα. Ο λόγος που μπορώ να φανταστώ γι' αυτό, είναι διαφορετικοί μεν για κάθε τράπεζα, αλλά όλοι έχουν ως κοινό παρονομαστή τη στιβαρή διακυβέρνηση.
Στην Εθνική τράπεζα τόσο ο παλαιότερος διοικητής όσο και ο τωρινός κ. Τάκης Αράπογλου ήταν από τους ικανότερους προέδρους που πέρασαν από το τιμόνι της τράπεζας.
Στη Eurobank o ιδρυτής Κ. Λάτσης εκτός του ότι κατέχει περί το 41,8% των μετοχών έχει και ως όπλο του χρόνιες σπουδές στο Λονδίνο πάνω στο τραπεζικό.
Στην AlfaBank ο Κ.Κωστόπουλος που κατέχει περί το 5% είναι από τις πιο παλιές γενιές τραπεζιτών.
Στην Πειραιώς, ο κ. Σάλλας, ο οποίος όμως δεν κατέχει ικανό ποσοστό μετοχών, κάνει σχετικά σταθερά βήματα, ενώ στη Marfin o κ. Βγενόπουλος χρησιμοποιεί τη ρευστότητα του σε εξαγορές εταιριών ( OTE, Vivartia, Στρίντζης, Άτικκα συμμετοχών, Υγεία, Lodis κ.ο.κ. ).
Οι μεγάλες Ελληνικές τράπεζες διαθέτουν αρκετά μεγάλη ρευστότητα, που ενισχύθηκε το τελευταίο διάστημα από τον επαναπατρισμό του εφοπλιστικού κεφαλαίου που άφησε το επικίνδυνο πλέον Ελβετικό καταφύγιο καθώς η 2 μεγάλες Ελβετικές τράπεζες είχαν τρομερή έκθεση στα Αμερικανικά ομόλογα με αποτέλεσμα να απειλείται η βιωσιμότητα τους. Πιστεύω ότι δεν ήταν αναγκαία η κρατική παρέμβαση και οικονομική ενίσχυσή των Ελληνικών τραπεζών, όμως αφού το κράτος «προθυμοποιήθηκε» να τους ενισχύσει σίγουρα δεν θα έλεγαν όχι. Μόνο η Εμπορική και ο κ. Βγενόπουλος αρνήθηκαν την κρατική βοήθεια δεδομένου ότι η Marfin βρίσκεται σε διαδικασία αύξησης μετοχικού κεφαλαίου 5δις. ευρώ, ενώ η Εμπορική δεν θα πάρει ενίσχυση αφού γενναία ενίσχυση θα πάρει η μητρική Credit Agricole, από τη Γαλλική κυβέρνηση.
Στα Αμερικανικά στεγαστικά ομόλογα τώρα, μετά την εκτόξευση των προβλημάτων, οι εταιρίες που πακέταραν τα στεγαστικά δάνεια άρχισαν μία-μία να χρεοκοπούν. Και σαν να μην έφτανε αυτό, χρεοκόπησαν και οι ασφαλιστικές εταιρίες που τα είχαν εγγυηθεί!
Αποτέλεσμα; Ο πακτωλός αυτός των χρημάτων που έφυγε από όλες τις τράπεζες του κόσμου και πήγε στην Αμερική «χάθηκε» μέσα στη χώρα και οι ξένες τράπεζες που είχαν επενδύσει τα αποθέματά τους εκεί, βρέθηκαν με τεράστια ελλείμματα και έφτασαν στο χείλος της καταστροφής.
Ο μεγάλος κερδισμένος από την ιστορία αυτή ήταν η Αμερικάνικη οικονομία, η οποία είδε τον επαναπατρισμό των τεράστιων αυτών ποσοτήτων χρημάτων να «χάνεται» μέσα στη χώρα, και το δολάριο να ενισχύεται περίπου 25%. Τώρα οι έχοντες δολάρια (κινέζοι, άραβες κ.τ.λ.) μπορούν να συνεχίσουν να τα ξοδεύουν και μάλιστα σε πιο ισχυρή ανταλλάξιμη ισοτιμία. Ο κύκλος δεν έχει τελειώσει ακόμη.
Παλιότερα πιστεύαμε ότι ο πόλεμος γίνεται μόνο με τα όπλα. Όχι φίλοι μου, η νέα μορφή πολέμου είναι οικονομική!
Δημοσίευση σχολίων μέσω RSS feed
| < Προηγούμενο | Επόμενο > |
|---|